1. ماده ( 1 ): نام

بنياد مستضعفان انقلاب اسلامي، نهاد انقلاب اسلامي است كه در اين اساسنامه اختصاراً « بنياد » ناميده مي‏شود.

1. ماده ( 2 ) : تأسيس

بنياد ازتاريخ 9/12/57 با حكم حضرت آيت‏اله‏العظمي امام‏خميني ولي‌امر مسلمين و رهبركبير انقلاب‏اسلامي براي مدت نامحدودتشكيل گرديده است.

1. ماده ( 3 ) : تابعيت

بنياد داراي تابعيت جمهوري اسلامي ايران است.

1. ماده ( 4 ) : شخصيت حقوقي واستقلال مالي

بنياد نهادي است نشأت گرفته از انقلاب اسلامي، غيرانتفاعي، داراي شخصيت حقوقي‏واستقلال مالي، اداري واستخدامي كه تحت نظارت عاليه مقام معظم رهبري و طبق مقررات اين‏اساسنامه وآئين‏نامه‏هاي داخلي‏ اداره مي‏شود.

1. ماده ( 5 ) : مركز اصلي بنياد

مركز اصلي بنياد در تهران است و مي‏تواند در داخل و يا خارج كشور حسب نياز شعبه يا دفتر تأسيس نمايد.
تبصره: تأسيس‌شعبه‌يادفتردرخارج‌ازكشور منوط به تصويب هيأت امناءمي‏باشد.

1. ماده ( 6 ) : اهداف كلي بنياد

اهداف كلي بنياد عبارتست از کمک به ارتقاء سطح زندگی مادی, معنوی و فرهنگی مستضعفان و محرومین جامعه همراه با اداره بهینه دارائیهای تحت پوشش و با حضور مؤثر در صحنه‌هاي اقتصادي در چارچوب سياستهاي كلي نظام.

1. ماده ( 7 ) : سرمايه بنياد

سرمايه بنياد عبارتست از خالص داراييها و اموال منقول وغيرمنقولي كه به بنياد اهدا شده و يا مطابق حكم ولي‏فقيه به تملك بنياد درآمده ودرمي‏آيد و يا در نتيجه فعاليتهاي اقتصادي بنياد حاصل شده و مي‏شود.
تبصره : قبول اموال و يا واحدهاي‏اقتصادي و يا سهام شركتها از طرف بنياد متوقف بر اين است كه بنياد آن را به مصلحت بداند.

1. ماده ( 8 ) : وظايف كلي بنياد در زمينه‏هاي اقتصادي و محرومان به قرار زيراست :

الف) وظايف كلي در زمينه فعاليتهاي اقتصادي :
- تقويم و حفظ و اداره اموال و در صورت نياز تبديل آنها به داراييهاي مولد.
- حفظ اشياء،اسنادومدارك‌تاريخي وبهره‏برداري ازآنها درجهت رشد فرهنگي‌كشور.
- اداره بهينه‏ واحدهاي‏ اقتصادي،‌ ادغام‏ و تبديل‏ و توسعه‏ آنها با هدف حضور در صحنه‏هاي داخلي و بين‏المللي.
- توسعه توان اقتصادي بنياد و نيز انجام فعاليتهاي توليدي وخدماتي به منظور افزايش توليد ملي، كسب درآمد، توسعه فضاي رقابتي و كمك به اجراي اهداف و سياستهاي دولت جمهوري اسلامي ايران.

ب ) وظايف كلي كمك به محرومان :
- انجام فعاليتهاي امدادي وعام‏المنفعه بمنظور كاهش محروميت مستضعفان در چارچوب تدابير ابلاغي مقام معظم رهبري.

1. ماده ( 9 ) : اركان

اركان بنياد عبارتند از :
- هيأت امناء
- رئيس بنياد
- حسابرس و بازرس (ركن نظارتي)

1. ماده ( 10 ) : هيأت امناء (مجمع بنياد)

هيأت امناء بنياد با عضويت رئيس بنياد و چهار الي شش نفر به حكم مقام معظم رهبري به عنوان امين معظم‏له، وظايف مجمع عمومي بنياد را به شرح زير به عهده خواهند داشت.

تبصره1) : هيأت امناء با حضوراكثريت اعضاء رسميت يافته وتصميمات آن با رأي مثبت اكثريت حاضرين تصويب مي‏شود.

تبصره2) : اداره امور هيأت امناء بر اساس آئين‏نامه مصوب خواهد بود.

1- 10 : بررسي تغييرات لازم در اساسنامه و پيشنهاد آن به مقام معظم رهبري جهت تصويب.
تبصره : پيشنهادات اصلاحي منحصراً از طريق رئيس بنياد در جلسه هيأت امناء مطرح خواهد شد.

2- 10 : بررسي و تصويب سياستهاي كلان و برنامه دوره‏اي به پيشنهاد رئيس بنياد بر اساس سياستهاي كلي مقام معظم‏ رهبري.
3- 10 : استماع گزارش رئيس بنياد و همچنين بررسي و تصويب صورتهاي مالي بنياد بر اساس گزارش حسابرس و بازرس قانوني.
4- 10 : بررسي و تصويب كليات برنامه و بودجه ساليانه بنياد
5- 10 : تصويب تشكيلات و شرح وظايف كلان بنياد به پيشنهاد رئيس بنياد.
6- 10 : تصويب آئين‏نامه‏هاي مالي ومعاملاتي، مشتمل بر روشهاي خريد و فروش اموال واملاك، برداشت از خزانه وعمليات سرمايه‏گذاري به پيشنهاد رئيس بنياد.
7- 10 : بررسي و اتخاذ تصميم در مورد پيشنهادهاي رئيس بنياد.
8- 10 : ارائه گزارش عملكرد ششماهه هيأت امناء (مجمع) به مقام معظم رهبري.
9- 10 : تصميم‏‏گيري در باره اموري كه از طرف مقام معظم رهبري به هيأت امناء (مجمع) محول مي‏شود.
10- 10 : هيأت امناء (مجمع) مي‏تواند بخشي از وظايف خود را با حفظ مسئوليت به رئيس بنياد تفويض نمايد.

1. ماده ( 11 ) : حسابرس و بازرس (ركن نظارتي)

وظايف حسابرس و بازرس( ركن نظارتي) بنياد بعهده معاونت نظارت و حسابرسي دفترمقام معظم رهبري است كه اعم از حسابرسي و كنترل‏هاي برنامه‏اي، بودجه‏اي، مقرراتي و بازرسي‏هاي موردي و نوبه‏اي مي‏باشد.

1. ماده ( 12 ) : رئيس بنياد

رئيس بنياد با حكم مقام معظم رهبري منصوب و به عنوان بالاترين مقام اجرائي بنياد، مسئول انجام واجراي كليه امور و هدايت فعاليتها و حفظ حقوق و منافع بنياد است، وي وظايف خود را در چارچوب اين اساسنامه و مصوبات هيأت امناء انجام خواهد داد.

1. ماده ( 13 ) : وظايف واختيارات رئيس بنيادبه قرارزيرمي‏باشد

1- 13 :اجراي اموري كه از طرف مقام معظم رهبري به رئيس بنياد محول مي‏شود.
2- 13 : اداره امور بنياد و اتخاذ تصميم در مورد چگونگي آن.
3- 13 : تأسيس، مشاركت، توسعه‏ و انحلال‏ شركتها و مؤسسات و دفاتر نمايندگي بنياد در داخل‏ و خارج ازكشور.
4- 13 : اعمال حقوق مالكانه بنياد در همه زمينه‏ها از جمله در مجامع عمومي شركتها و اتخاذ تصميم نسبت به آنها به نمايندگي از طرف بنياد.
5- 13 : نمايندگي بنياد در كليه مراجع و امضاء اسناد و اوراق تعهدآور.
6- 13 : ارجاع اختلافات و دعاوي به داوري يا محاكم.
7- 13 : ختم اختلافات ودعاوي ازطريق صلح‌وسازش طبق آئين‏نامه مصوب هيأت امناء.
8- 13 : وصول مطالبات و نيز تعهد و پرداخت ديون بنياد.
9- 13 : ارائه گزارش عملكرد ساليانه و صورتهاي مالي بنياد به هيأت امناء.
10- 13 : تعيين و عزل ونصب معاونين و مديران و اتخاذ تصميم نسبت به امور كاركنان بنياد.
11- 13 : تهيه نمودار اركان‏ اساسي بنياد (ساختاركلان) و آئين‏نامه‏هاي مالي ومعاملاتي جهت پيشنهاد به هيأت امناء.
12- 13 : تصويب ساختار تفصيلي و دستورالعملها و مقررات جاري بنياد در چارچوب تشكيلات وشرح وظايف كلان مصوب.
13- 13 : بررسي‏ و تصويب‏ عمليات‏ سرمايه‏گذاري‏ و طرحهاي‏ توسعه‏ بنياد در چارچوب‏ برنامه‏هاي‏ كلي مصوب.
14- 13 : تهيه و تنظيم اهداف، سياستهاي كلان، برنامه‏هاي دوره‏اي و بودجه سالانه بنياد جهت پيشنهاد به هيأت امناء به منظور تصويب.
15- 13 : تشخيص، تعهد، تسجيل، پرداخت‏ و هزينه نمودن وجوه بنياد در قالب بودجه‏ و آئين‏نامه مالي‏ و معاملاتي.
16- 13 : بررسي وتصويب برنامه و بودجه تفصيلي معاونتها و واحدهاي تابعه بنياد.
17- 13 : صدور وابلاغ دستورالعملهاي اجرايي بنياد.
18- 13 : تصويب ضوابط و مقررات داخلي بنياد ( پس از انجام بررسيهاي كارشناسي وحقوقي).
19- 13 : حفظ و حراست از اموال و دارائيهاي بنياد واعمال حقوق مالكانه نسبت به آنها و نگهداري حسابها و افتتاح حسابهاي موردنياز بنياد نزد بانكها و مؤسسات مالي و اعتباري در داخل وخارج وصدور مجوزافتتاح انواع حسابها توسط واحدهاي تابعه.
20- 13 : پيشنهاد قائم‏مقام بنياد به محضرمقام معظم‌رهبري و صدور حكم ايشان بعد از تأييد معظم له.
21- 13 : تحصيل اعتبار و استقراض از بانكها و شركتها و مؤسسات به نفع بنياد و تعهد و تضمين و ظهرنويسي و قبول و پرداخت و واخواست اوراق تجاري و صدور مجوز تحصيل اعتبار و استقراض از بانكها و مؤسسات توسط شركت‏هاو واحدهاي تابعه بنياد در قالب برنامه وبودجه مصوبه سالانه و دوره‏اي.
22- 13 : عقد هرنوع قرارداد و تغيير و تبديل و يا فسخ و اقاله آن و خريدو فروش و معاوضه اموال و ماشين‏آلات و مناقصه ومزايده درحدود آئين‏نامه مالي ومعاملاتي.
23- 13 : طرح و اقامه دعاوي و دفاع و جوابگويي به هرگونه دعواي حقوقي و جزايي و اداري دركليه مراجع قضايي، اداري، ثبتي، نظامي و شهرداريها به طرفيت هر يك از اشخاص حقيقي يا حقوقي (در داخل يا خارج كشور) و بطوركلي ورود و شركت در هرگونه دعاوي و ادعاهايي كه يك طرف آن بنياد ويا به نحوي مرتبط با بنياد باشد با اختيار تعيين وكيل يا نماينده حقوقي در حد اختيارات وكلاء دادگستري و تفويض اختيارات لازم به آنان.
24- 13 : ايجاد هماهنگي كامل بين سازمانها و معاونتها و هدايت فعاليتهاي در جهت تحقق اهداف بنياد.
25- 13 : قبول اموال و واحد اقتصادي و سهام يا سهم‏الشركه شركتها به نحوي كه متضمن صرفه وصلاح بنياد باشد.
26- 13 : هرگونه اتخاذ تصميم واقدام در خصوص ساير موارد پيش‏بيني نشده در چارچوب اساسنامه و مصوبات هيأت امناء.

تبصره : رئيس بنياد مي‏تواند باحفظ مسئوليت، وظايف و اختيارات موضوع اين ماده را به مسئولين و كاركنان بنياد با حق توكيل به غير ولو كراراً واگذار نمايد.

1. ماده ( 14 ) : سازمان

الف) ساختار كلان تشكيلات بنياد به پيشنهاد رئيس بنياد در چارچوب اين اساسنامه به تصويب هيأت امناء خواهد رسيد.
ب ) قائم‏مقام بنياد به پيشنهاد رئيس بنيادوتأييدمقام معظم‏رهبري وحكم رئيس بنياد منصوب مي‏شود.
ج ) ارائه خدمات به محرومان ومستضعفان در چارچوب تدابير مقام معظم رهبري و برابر برنامه و بودجه سالانه و دوره‏اي مصوب انجام خواهد شد.

تبصره : رياست بنياد مي‏تواند ارائه اين خدمات را از طريق تشكيلات داخلي يا سازمانها و مؤسسات خارج از بنياد انجام دهد.

1. ماده ( 15 ) : دفاتر و محاسبات

الف) سال مالي بنياد ازاول فروردين ماه هرسال شروع و در آخر اسفند ماه همان سال پايان خواهدگرفت.
ب ) دفاترحسابهاي بنياد درمحل اصلي استقرارآن نگهداري خواهد شد و در كليه اوقات متعارف جهت اعمال نظارت در دسترس حسابرس وبازرس خواهدبود.
ج ) صورتحسابهاي مالي كه حساب سالانه بنياد را تشكيل مي‏دهند شامل ترازنامه، حساب سود و زيان و تغييرات وضعيت مالي و گردش وجوه خواهد بود. اين صورتحسابها مطابق قواعد و رسوم متداول، توسط رئيس بنياد تهيه و به همراه گزارش عملكرد سالانه به حسابرس و بازرس بنياد تسليم خواهدشد. حسابرس و بازرس سپس گزارش خود را حداكثر ظرف يك ماه به هيأت امناء تسليم خواهد نمود.
د ) تدوين دفاتر و ارائه گزارشات مالي بنياد بايستي به طريقي انجام شود كه حسابها و عملكرد سال قبل بنياد حداكثر تا آخر تيرماه به تصويب هيأت امناء برسد و حسابهاي تجميعي بنياد و واحدهاي تابعه( كه به تصويب مجامع ذيربط رسيده باشد ) و عملكرد كل بنياد به همراه اظهارنظر حسابرس و بازرس حداكثر تا پايان مهرماه به هيأت امناء تقديم و به تصويب هيأت امناء برسد.
ه‍ ) تصويب حسابهاي بنياد توسط هيأت امناء به منزله تأييد و قبول عملكرد مديران و تصفيه حساب سالانه آنها بوده و قطعي و لازم‏الاجرا خواهد بود.

1. ماده ( 16 ) : تمركز وجوه

خزانه بنياد به نحوي كه كليه درآمدهاي بنياد از جمله سود حاصل از سرمايه‏گذاريها و فروش اموال منقول وغيرمنقول و وجوه حاصل از مالياتهاي مأخوذه از تمام واحدهاي تابعه در آن تمركز يابد به وجود مي‏آيد.

تبصره : برداشت از حسابهاي تمركزي براي هرمنظور از جمله هزينه‏ها (محرومين وستادي)، سرمايه‏گذاريها و طرحهاي توسعه در چارچوب آئين‏نامه خاصي است كه به تصويب مقام معظم رهبري خواهد رسيد.

1. ماده ( 17 ) : محدوديتها

الف) معاملات بنياد با رؤسا و مديران و اقارب سببي و نسبي آنها تا درجه سوم اعم از مستقيم وغيرمستقيم ممنوع خواهد بود.
ب ) انجام معاملات نظير معاملات بنياد كه متضمن رقابت با عمليات بنياد باشد، براي مديران و مسئولين بنياد ممنوع است.
ج ) اعطاي هرگونه تخفيف و واگذاري بلاعوض اموال و يا اعطاي وام و اعتبار به مؤسسات و اشخاص در حداقل ضرورت و بر مبناي ضوابط مصوب هيأت امناء مجاز مي‏باشد.
د‍ ) اعطاي وام واعتبار به مديران و مسئولين بنياد صرفاً بر مبناي آئين‏نامه‏اي است كه به تصويب هيأت امناء خواهد رسيد.

تبصره : حدود و ثغور محدوديتهاي فوق را هيأت امناء تعيين مي‏كند.

1. ماده ( 18 ) :

انحلال، تصفيه و يا ادغام بنياد با نظر مبارك مقام معظم رهبري است.

1. ماده ( 19 ) :

اين اساسنامه در (19) ماده و (9) تبصره در تاريخ 1379/5/11 به توشيح مقام معظم رهبري حضرت آيت‌الله خامنه‌اي(مدظله‏العالي) رسيد و اجازه فرمودند رئيس بنياد نسبت به ثبت و اجراي آن اقدام نمايد. با تصويب اين اساسنامه كليه مقررات مغاير آن ملغي خواهد بود.
توضيح:
اصلاحات موضوع ابلاغيه‌هاي شماره 1/7006 مورخ 1383/3/6 ، شماره1/9522 مورخ 1384/8/16 و شماره 1/10315 مورخ 1385/2/3 دفتر مقام ‌معظم‌رهبري در اين اساسنامه اعمال گرديده است.